#geodezja #LiDAR #fotogrametria #archeologia #UAV #Sulmierzyce #maConcept #Argeos #innowacje
Współczesna archeologia coraz częściej sięga po nowoczesne narzędzia pomiarowe, a geodezja i fotogrametria odgrywają w tym procesie kluczową rolę. Doskonałym przykładem takiej synergii jest nasza realizacja w Sulmierzycach, gdzie mieliśmy okazję wesprzeć prace archeologiczne firmy Argeos, kompleksowymi pomiarami terenowymi oraz zaawansowanym opracowaniem danych przestrzennych.
W trakcie prac archeologicznych odkryto wyjątkowo dobrze zachowaną średniowieczno‑nowożytną drewnianą drogę [1], funkcjonującą od XIV do XVII wieku, która łączyła rynek z dawnym mostem na Czarnej Wodzie. Konstrukcja, odnaleziona na długości ok. 78 metrów, składała się z kilku warstw półwałków sosnowych opartych na dębowych palach stabilizujących podmokłe podłoże, a jej pełna szerokość mogła sięgać nawet 8 metrów. W trakcie badań natrafiono również na liczne artefakty – podkowy, elementy metalowe, ceramikę, fajkę i fragment skórzanego buta – które pozwalają zajrzeć w życie dawnych mieszkańców. Analizy dendrochronologiczne i radiowęglowe potwierdziły, że najstarsze elementy drogi pochodzą z 1364 roku, a najmłodsze z okresu po 1647, czyniąc z tego odkrycia niezwykle cenne świadectwo historii miasta.
Szczegółowy opis prac oraz odkrycia pochodzi z dokumentacji opracowanej przez firmę Argeos.
Geodezja jako fundament badań archeologicznych.
Każde stanowisko archeologiczne wymaga precyzyjnego określenia położenia odkrywek i znalezisk w przestrzeni. W Sulmierzycach założyliśmy osnowę geodezyjną dowiązaną do państwowej osnowy szczegółowej [2], która stała się podstawą całej dokumentacji pomiarowej. Dzięki temu wszystkie elementy stanowiska zostały jednoznacznie określone w obowiązującym układzie współrzędnych, co ma kluczowe znaczenie zarówno na etapie badań, jak i późniejszej archiwizacji wyników.
Osnowa geodezyjna pełniła rolę stabilnej ramy odniesienia dla:
- fotogrametrycznych punktów wpasowania,
- kolejnych etapów pomiarów terenowych,
- integracji danych z nalotów dronowych oraz lidarowej chmury punktów
Fotogrametria i LiDAR – cyfrowa dokumentacja odkrywki. [3]
W ramach realizacji zastosowaliśmy bezzałogowe statki powietrzne (UAV), które umożliwiły szybkie i nieinwazyjne pozyskanie danych. [4]
Naloty wykonano dronem DJI Matrice 350 RTK z sensorem DJI LiDAR Zenmuse L2, na wysokości 25 metrów, z wykorzystaniem funkcji oblique.
Zrealizowaliśmy dwa typy nalotów:
- pionowy – zapewniający wysokiej jakości materiał do opracowania ortofotomapy,
- skośny (45°) – pozwalający na dokładne odwzorowanie bryły odkrywki i jej krawędzi oraz uzyskanie bogatszej chmury punktów.
Takie połączenie fotogrametrii i technologii LiDAR umożliwiło uzyskanie pełnego obrazu przestrzennego stanowiska archeologicznego, z zachowaniem detali istotnych z punktu widzenia dokumentacji naukowej.
Powtarzalność pomiarów i kontrola zmian.
Specyfika prac archeologicznych wymaga dokumentowania kolejnych etapów eksploracji. Dlatego naloty wykonaliśmy dwukrotnie, każdorazowo zakładając 10 tarcz fotogrametrycznych, precyzyjnie nawiązanych do osnowy geodezyjnej.
Pozwoliło to na:
- porównywanie zmian w czasie,
- analizę postępu prac,
- zachowanie spójności danych na różnych etapach badań.
Dzięki temu archeolodzy otrzymali nie tylko obraz „stanu na dany dzień”, ale również narzędzie do analizy procesów zachodzących w trakcie badań.
Efekty prac – nowoczesne narzędzia dla archeologii.
Końcowym rezultatem realizacji w Sulmierzycach były:
- ortofotomapa [5] opracowana na podstawie dwóch nalotów,
- trójwymiarowy model mesh 3D całej odkrywki archeologicznej.
Materiały te stanowią cenne wsparcie w dalszych analizach, dokumentacji konserwatorskiej oraz prezentacji wyników badań. Co więcej, cyfrowa forma opracowań pozwala na ich archiwizację i wielokrotne wykorzystanie bez konieczności ponownego ingerowania w stanowisko.
Dokumentacja geodezyjna, fotogrametria i LiDAR odegrały kluczową rolę w precyzyjnym utrwaleniu tego unikatowego reliktu infrastruktury.
Geodezja i archeologia – wspólna przyszłość.
Realizacja w Sulmierzycach pokazuje, że geodezja jest dziś nieodłącznym elementem nowoczesnych badań archeologicznych. Precyzyjne pomiary, nowoczesne technologie UAV i LiDAR oraz rzetelne opracowanie danych pozwalają skutecznie łączyć świat nauki z inżynierią pomiarową, tworząc trwałą i wartościową dokumentację dziedzictwa kulturowego.
Jeśli szukasz partnera, który precyzję łączy z technologią, a doświadczenie z innowacją — zapraszamy do współpracy
[1] https://www.facebook.com/photo/?fbid=1086699020266484&set=a.404042608532132
[3] https://www.youtube.com/watch?v=fpgerZufA4Q
[4] https://sigma-not.pl/publikacja-103763-skanowanie-z-drona-przeglad-geodezyjny-2017-2.html
[5] https://maconcept.org/ortofotomapa-produktem-pracy-geodety/
